اولین کارخانه تولید سیم و کابل ایران

تاریخچه سیم و کابل در ایران

دانستن تاریخچه سیم و کابل در ایران می‌تواند یک بینش جامع از این صنعت بزرگ ارائه کند. صنعت سیم و کابل نزدیک به یک قرن است که وارد کشور شده است و به لطف دست‌اندرکاران و متخصصان، این حوزه روزبه‌روز پیشرفت‌های بسیاری را به خود دید.

نیاز روزافزون به تجهیزات مربوط به سیم و کابل باعث شد تا سرمایه‌گذاران به‌جای واردات به دنبال تولید این محصولات در ایران باشند. امروزه شاهد صادرات سیم و کابل به کشورهای مختلف جهان هستیم. چنین موفقیتی را می‌توان به وجود نیازهایی داخل برای توسعه بیشتر شهرسازی و برطرف کردن نیازهای صنعتی سازی کشور دانست.

 

تاریخچه سیم و کابل در ایران با همت محمدحسین امین الضرب

اسناد موجود نشان می‌دهند که از همان سال‌های ورود نیروگاه برق به بازار ایران در سال 1282، سیم و کابل نیز وارد کشور شدند. این مهم با همت شخصی به نام «محمدحسین امین الضرب» که معروف به پدر برق ایران بود، انجام گرفت. او اولین محصول را از شرکت کابل فرانسوی C.EEM وارد کرد.

در اولین سال‌های کارکرد برق معمولاً سیم‌هایی با سرپوش مستطیلی کوچک و سرسفید روی دیوارها، سقف اتاق‌ها و سالن‌ها نصب می‌شد. سپس برای راه‌اندازی موتورهای الکتریکی در کارگاه‌ها و کارخانه‌ها، از کابل‌های پیشرفته‌تر استفاده شد و با افزایش تعداد کارخانه‌ها، ورود کابل نیز برای بازاریابی در ایران اهمیت بیشتری پیدا کرد.

از یک‌سو، با جمع‌آوری شبکه‌های هوایی در شهرهای بزرگ، به‌ویژه تهران و اصفهان و نصب شبکه‌های زمینی، برای فشار کم و متوسط نیاز به کابل‌های وارداتی پیشرفته بود؛ اما شرکت‌های برق برای برآوردن نیازهای مختلف و گاهی پیچیده فقط به بازارهای خارج از کشور متکی بودند. این شرکت‌ها انبارهای خود را از انواع کابل‌های بسته‌بندی‌شده که از سازندگان بسیار در سراسر جهان خریداری کرده بودند، پر می‌کردند.

برتری شبکه‌های کابلی و نیاز روزافزون به شبکه‌های زمینی در شهرها باعث شد تا برنامه ریزان اقتصادی و فنی این باور را داشته باشند که با سرمایه‌گذاری در صنعت کابل خارج از بازار ایران، علاوه بر برآورده کردن نیازهای داخلی، می‌توان وارد صادرات نیز شد. در این میان، پیشرفت علم و فن‌آوری با ظهور تکنولوژی‌های جدید و ایجاد پایگاه‌های تخصصی تحقیقاتی ارتقاء پیدا کرد. بنابراین، ایده ایجاد یک کارخانه ساخت کابل ایجاد شد.

شایان ذکر است که واژه «سیم» در فارسی نام فلز نقره است. حتی عبارت «سیموآب یا جیوه» درواقع از دو کلمه سیم و آب تشکیل شده است. درنتیجه، زمینه کاربردی این اصطلاح در کشور آسان‌تر و روان‌تر شد و درنهایت در نام‌گذاری محصولات مختلف رساناهای الکتریکی به کار رفت.

 

محمدحسین امین الضرب موسس اولین کارخانه تولید سیم و کابل برق در ایران

روند فعلی ساخت کابل در ایران

ایجاد کارخانه‌های تولید کابل در ایران تقریباً 40 سال پیش آغاز شد. اکنون بیش از 250 شرکت در این زمینه فعالیت می‌کنند. با ظرفیت اسمی 800 هزار تن در سال 1372، تنها 300 هزار تن سیم و کابل در این سال تولید شد.

میانگین ارزش هر تن سیم و کابل 6،600 دلار با نرخ دلار 3400 بود، ارزش تولید سیم و کابل در بازار ایران در سال 1372 حدود 6.700 میلیارد دلار بود. این مقدار در دهه 90 هجری شمسی به بالاترین مقدار خود در تاریخچه سیم و کابل در ایران رسید.

در حال حاضر، ظرفیت بازارهای صادراتی ایران در حوزه سیم و کابل ۲ میلیارد دلار در سال است. به‌هرروی کارخانه‌های کابل سازی در آغاز با تولید سیم شروع به کار کردند و سپس با ساخت رساناها توسعه یافتند و سرانجام به ساخت کابل روی آوردند.

همچنین اولین کارخانه‌های تولیدکننده سیم و کابل در ایران عبارت‌اند از:

  • کارخانه فروزنده
  • دیاموند (هادی برقی)
  • الکتریکی خراسان
  • سیمکو
  • ایر کابل
  • کابل ساوه
  • آلومتک

 

انواع سیم و کابل در ایران

در بالا در مورد تاریخچه سیم و کابل در ایران صحبت کردیم، اکنون به محصولات تولیدی در این صنعت اشاره می‌کنیم. سیم یا کابل به‌عنوان یک یا چند سیم تکی یا به‌هم‌پیوسته تولید می‌شود. داخل هر سیم یک هادی وجود دارد که برق را منتقل می‌کند. هادی معمولاً از مس یا آلومینیوم ساخته می‌شود. تا چند سال پیش، بیشتر کابل‌ها مسی بودند اما با افزایش فلز مس و دلایل دیگر، کابل‌های آلومینیومی جایگزین آن‌ها شدند.

بسیاری از مردم تصور می‌کردند اگر از کابل‌های آلومینیومی استفاده کنند، در انتقال برق با افت ولتاژ و افزایش دمای کابل دچار مشکل می‌شوند اما این‌طور نبود! یکی از معایب استفاده از کابل‌های آلومینیومی از بین رفتن غلاف و عایق کابل پس از مدتی استفاده است.

سیم‌ها و کابل‌های آلومینیومی در حال حاضر به‌طور گسترده‌ای در ساختمان‌های مسکونی، خطوط انتقال، توزیع برق، سیم‌کشی داخلی هواپیما استفاده می‌شود. تنها چیزی که هنگام استفاده از کابل آلومینیومی باید در نظر گرفت این است که برای عبور شدت جریان یکسان از دو رسانای آلومینیومی و مسی، سطح مقطع کابل آلومینیومی باید بیشتر از کابل مسی باشد.

 

مهم‌ترین عایق مورداستفاده در ساختمان کابل در بازار ایران، پی‌وی‌سی (پلی وینیل کلراید) است. این ماده یک عایق غیرقابل اشتعال است که این مزیت خوبی برای کابل‌ها محسوب می‌شود. نوع دیگری از عایق‌ها پت (PET) نام دارند

 

انوع سیم و کابل تولید شده در ایران

 

 

که در مناطق خاصی مورداستفاده قرار می‌گیرند. در برخی از کابل‌ها از عایق لاستیکی استفاده می‌شود که چندان کاربردی نیست!

گروه دیگری از تجهیزات سیم و کابل، کابل‌های افشان هستند که با کنار هم قرار دادن چندین رشته سیم ساخته می‌شوند. این کابل‌ها انعطاف‌پذیری بسیار بالایی دارند و برای انواع تأسیسات صنعتی و ساختمانی مانند سیم‌کشی داخلی، پمپ شناور، سوئیچ اتصال و غیره مناسب هستند. کابل‌های افشان از یک تا پنج رشته قابل‌تولید و عرضه می‌باشند. این کابل‌ها باید با استاندارد ISIRI 3084 یا IEC60228 مطابقت داشته باشند.

کلام آخر

تاریخچه سیم و کابل در ایران طولانی است و از ابتدا تاکنون این صنعت توانسته همچنان به توسعه خود ادامه دهد. در روزهای نخست ورود سیم و کابل به کشور، پتانسیل لازم برای پیشرفت این صنعت مهیا نبود؛ اما با گذشت زمان و افزایش تجهیزات موردنیاز در این حوزه، سیم و کابل وارد بخش تولید شد.

هم‌اکنون، شرکت‌های بسیاری در ایران نه‌تنها نیازهای داخل را برآورده کرده بلکه تولیدات خود را به کشورهای مختلف جهان صادر می‌کنند. صنعت سیم و کابل در حال حاضر در شرایط خوبی به سر می‌برد و امید است در آینده نزدیک با استفاده از تجهیزات نوین توسعه بیشتری پیدا کند.

 

 

 

انتخاب کابل مناسب

راهنمای استفاده از کابل برق مناسب در پروژه

هدف کابل برق انتقال انرژی الکتریکی از نقطه‌ای به نقطه دیگر است. انتقال صحیح انرژی ازیک‌طرف به نوع کابل و از طرف دیگر، به‌شدت جریان بستگی دارد. استفاده از کابل برق مناسب در پروژه بسیار مهم است زیرا می‌تواند روند انتقال انرژی الکتریکی را در بهترین و ایمن‌ترین حالت انجام دهد.

اما اگر کابل موردنظر مطابق با نوع استفاده در محل نباشد، می‌تواند تلفات مختلفی به همراه داشته باشد. در این‌گونه موارد هزینه‌های پروژه هدر می‌روند و از همه مهم‌تر، ممکن است جان افراد به خطر بیفتد. به دلیل اهمیت بالای این موضوع، ما در مقاله دیگری از وبلاگ کابل برق در مورد انتخاب درست کابل برق برای پروژه‌های مختلف اشاره می‌کنیم.

 

چطور بهترین کابل را برای پروژه خود انتخاب کنیم؟

کابل الکتریکی یک ماده رساناست که برای انتقال جریان انرژی به یک شبکه برق از مکانی به مکان دیگر استفاده می‌شود. کابل برق مهم‌ترین قسمت در هر نوع تأسیسات الکتریکی است. در هر تأسیسات الکتریکی، یک کابل موردنیاز است و استفاده از کابل باید متناسب با نیازها و عملکردهای آن باشد.

انواع زیادی از کابل‌ها یا سیم‌های برق وجود دارند که اغلب در شکل، اندازه، نوع هادی و نوع عایق متفاوت هستند. کابل‌ها همچنین می‌توانند ازنظر میزان ولتاژ الکتریکی نیز به انواع مختلفی تقسیم شوند.

برگزیدن کابل برق مناسب

 

طبقه‌بندی کابل‌ها ازنظر ولتاژ

  • ولتاژ پایین (LV): طبقه‌بندی ولتاژ پایین حدود 50 ولت تا هزار ولت (1 کیلوولت) است.
  • ولتاژ متوسط (MV): طبقه‌بندی ولتاژ متوسط ​​حدود هزار ولت تا 36 هزار ولت (36 کیلوولت) است.
  • ولتاژ بالا (HV): طبقه‌بندی ولتاژ بالا حدود 36 هزار ولت (36 کیلوولت) تا 150 هزار ولت (150 کیلوولت) است.

کابل‌های ولتاژ پایین پرکاربردترین نوع سیم‌های برق هستند. به همین دلیل، در این مقاله در مورد انتخاب کابل ولتاژ پایین مناسب در پروژه‌های مختلف صحبت می‌کنیم.

 

انواع کابل برق ولتاژ پایین و کاربردهای آن‌ها

برخی از انواع کابل‌های برق برای ولتاژ پایین از هادی مسی و برخی دیگر از آلومینیوم ساخته می‌شوند. این کابل‌ها عبارتند از:

1- کابل NYA

  • کابل NYA از مس ساخته ‌شده است.
  • این نوع کابل معمولاً برای تأسیسات داخل ساختمان استفاده می‌شود.
  • این نوع کابل برای تأسیسات شبکه هوایی (نه برای کاربردهای زیرزمینی) استفاده می‌شود.
  • در داخل لوله نصب می‌شود یا می‌توان بدون لوله اما در مکان خشکی آن را نصب کرد.
  • از عایق PVC (پلی وینیل کلراید) یک لایه ساخته می‌شود.
  • هادی مسی به صورت تک‌رشته‌ای است.

2- کابل NYM

  • کابل NYM از مس ساخته‌شده است.
  • این کابل اغلب برای تأسیسات داخل ساختمان استفاده می‌شود.
  • برای سیم‌کشی در بتن سفت شده قابل استفاده است.
  • در داخل لوله نصب می‌شود یا می‌توان بدون لوله اما در مکان خشکی آن را نصب کرد.
  • از عایق PVC یک لایه ساخته می‌شود.
  • هادی مسی به صورت تک‌رشته‌ای است.

3- کابل NYAF

  • کابل NYAF از مس ساخته‌شده است.
  • این کابل اغلب برای تأسیسات داخل ساختمان و وسائل الکتریکی استفاده می‌شود.
  • برای سیم‌کشی در بتن سفت شده باید در داخل لوله‌ای از جنس PVC قرار گیرد.
  • در داخل لوله نصب می‌شود یا می‌توان بدون لوله اما در مکان خشکی آن را نصب کرد.
  • از عایق PVC یک لایه ساخته می‌شود.
  • هادی مسی به صورت چند رشته‌ای (افشان) است.

4- کابل NYFAZ

  • کابل NYFAZ از مس ساخته‌شده است.
  • این کابل اغلب برای تأسیسات داخل ساختمان و وسائل الکتریکی استفاده می‌شود.
  • برای سیم‌کشی در بتن سفت شده باید در داخل لوله‌ای از جنس PVC قرار گیرد.
  • در داخل لوله نصب می‌شود یا می‌توان بدون لوله اما در مکان خشکی آن را نصب کرد.
  • از عایق PVC دو لایه ساخته می‌شود.
  • سیم‌های مسی به هم تابیده می‌شوند (به عنوان کابل افشان) و عایق‌بندی آن‌ها به طور موازی انجام می‌شود.

کابل های مناسب برای پروژه

5- کابل NYMHY

  • کابل‌های NYMHY از مس ساخته‌شده‌اند.
  • این کابل اغلب برای تأسیسات داخل ساختمان نیز استفاده می‌شود.
  • از این کابل می‌توان برای کابل‌های زیرزمینی استفاده کرد.
  • در مکان خشک یا مرطوب قابل استفاده است.
  • از عایق PVC دو لایه ساخته می‌شود.
  • هادی مسی به صورت چند رشته‌ای (افشان) است.

6- کابل NYY

  • کابل‌ NYY از مس ساخته‌شده است.
  • برای داخل و خارج از ساختمان قابل استفاده است.
  • از این کابل می‌توان برای کابل‌های زیرزمینی استفاده کرد.
  • در مکان خشک یا مرطوب قابل استفاده است.
  • از عایق PVC دو لایه ساخته می‌شود.
  • هادی از سیم مس سخت ساخته‌شده است.

7- کابل NYFGbY

  • کابل NYFGbY از مس ساخته‌شده است.
  • برای داخل و خارج از ساختمان قابل استفاده است.
  • برای کابل‌های زیرزمینی نیاز به شرایط نصب ویژه‌ای دارد.
  • در مکان خشک یا مرطوب قابل استفاده است.
  • از یک لایه عایق PVC و یک لایه صفحه فلزی یا سیم‌پیچ فولادی ساخته می‌شود (لایه فلزی از فشار یا ضربه جلوگیری می‌کند).
  • هادی از سیم مس سخت ساخته‌شده است.

8- کابل NFA2X

  • کابل NFA2X از آلومینیوم ساخته‌شده است.
  • در فضای باز کاربرد دارد.
  • از این کابل برای شبکه‌های هوایی (کابل‌های آویزان) طراحی‌شده است.
  • یک لایه عایق XLPE (پلی اتیلن متقاطع) ساخته‌شده است.
  • رشته‌های آلومینیومی‌ در چند سیم به صورت پیچیده شده هستند و هادی کابل را تشکیل می‌دهند.

9- کابل NFA2X-T

  • کابل NFA2X-T از آلومینیوم ساخته‌شده است.
  • در فضای باز کاربرد دارد.
  • به طور خاص از این کابل برای شبکه‌های هوایی (کابل‌های آویزان) طراحی‌شده است.
  • یک لایه عایق XLPE (پلی اتیلن متقاطع) ساخته‌شده است.
  • رشته‌های آلومینیومی‌ در چند سیم به صورت پیچیده شده هستند و هادی کابل را تشکیل می‌دهند.
  • کابل NFA2X با کابل NFA2X-T تفاوت دارد. کابل NFA2X-T دارای کابل خنثی با هسته است که به طور خاص به عنوان یک کابل هوایی طراحی‌ شده است.

هر کابل کاربرد مخصوص خود را دارد.

 

چگونه می‌توانیم نوع مناسب کابل برق را انتخاب کنیم؟

به دو مثال زیر توجه کنید:

1- اگر می‌خواهید سیمی را انتخاب کنید که در زیرزمین نصب شود، کابل انتخابی شما باید ضد آب، مقاومت مکانیکی بالا، مقاوم در برابر ضربه و دارای روکش عایق باشد. برای این مورد می‌توانید کابل NYFGbY را انتخاب کنید.

2- اگر می‌خواهید سیمی را انتخاب کنیم که روی هوا نصب می‌شود، کابل انتخابی شما باید انعطاف‌پذیر، سبک وزن، مقاومت در برابر ضربه، قابل آویزان شدن و دارای عایق ضخیم باشد. برای این مورد می‌توانید کابل NFA2X یا NFA2X-T را انتخاب کنید.

 

چگونه می‌توانیم نوع مناسب کابل را برای امور ساختمانی انتخاب کنیم؟

برای انتخاب بهترین کابل برای سیم‌کشی ساختمان ابتدا به جدول زیر توجه کنید:

موارد مصرف حروف مشخصه
سیم تک‌لا با روکش پلاستیک برای سیم‌کشی ساختمان NYA
سیم افشان با روکش پلاستیک برای سیم‌کشی ساختمان NYAF
سیم مقاوم در مقابل رطوبت NYM
سیم برای مصرف لوستر و چراغ‌ها NYAF
سیم دو رشته‌ای برای مصرف روشنایی (دولا) NYFAZ

می‌توان سیم‌های مورد استفاده در ساختمان را مطابق با استانداردهای ایران به انواع زیر تقسیم کرد:

سیم (NYA) H077-U

این‌گونه سیم‌ها در تابلوهای برق و تأسیسات نصب ثابت در محیط‌های خشک در داخل لوله، روی دیوارها (روکار) یا داخل دیوارها (توکار) به کار می‌رود. استفاده از این کابل در زیر گچ مجاز نیست! همچنین، استفاده از این کابل به طور مستقیم در داخل دیوار مجاز نیست و باید در داخل لوله قرار گیرد و سپس داخل دیوار تعبیه شود.

کابل (NYAF) H07V-K

در تأسیسات الکتریکی ساختمان در سطح مقطع زیر 10 میلی‌متر استفاده می‌شود. این کابل در مکان‌های خشک و بدون حرکت و در داخل لولۀ پی‌وی‌سی یا فولادی اجرا می‌شوند. استفاده از این کابل در زیر گچ مجاز نیست! همچنین، استفاده از این کابل به طور مستقیم در داخل دیوار مجاز نیست و باید در داخل لوله قرار گیرد و سپس داخل دیوار تعبیه شود.

سیم (Y)

این کابل در داخل لوله پی‌وی‌سی و فولادی برای مصرف زنگ اخبار، تلفن و سایر دستگاه‌های علامت دهند به صورت ثابت نصب می‌شود. ساخت کابل Y به آن صورت است که سیم روکش شده با متریال PVC به صورت دو، سه یا چهار رشته‌ای به‌هم‌پیچیده می‌شوند.

انتخاب کابل برق بر اساس نیاز

 

چگونه می‌توانیم نوع مناسب کابل را برای امور مخابراتی انتخاب کنیم؟

کابل مخابراتی مناسب را باید ابتدا با شناخت نوع آن انتخاب کنید. برای این منظور، انواع کابل مخابراتی عبارتند از:

  • کابل مسی ژله فیلد خاکی (BFC): برای شبکه‌های مخابراتی و کابل مشترکین از 10 زوج تا 1800 زوج به شکل زیرزمینی به کار گرفته می‌شود.
  • کابل مسی ژله فیلد کانالی (CFC): برای کابل مشترکین در شبکه‌های تلفنی در بین مراکز کافو (باکس‌های خاکستری رنگ مخابرات) استفاده می‌شوند. این کابل برای نصب در کانال عالی است و تولید آن‌ها از 100 زوج تا 2400 زوج است.
  • کابل مسی ایرک کانالی (CUC): این کابل در مراکز مخابراتی کافو مورد استفاده قرار می‌گیرد. نحوه نصب این کابل در شبکه با هواگذاری هوای فشرده خشک انجام می‌شود. البته باید توجه داشته باشید که این نوع کابل قدیمی است و کاربرد زیادی ندارد!
  • کابل هوایی مهاردار (SSC): بهترین نوع کابل مخابراتی برای استفاده در شبکه‌های محلی و روستایی است. کابل هوایی مهاردار به راحتی روی تیرهای نگهدارنده نصب می‌شود. بیشترین زوج استفاده‌شده در تولید این کابل 200 زوج است.
  • کابل هوایی ساده (AC): این نوع کابل برای متصل کردن نقاط توزیع به مشترکین مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • کابل دوبل هوایی مهادار (DW): از این نوع هوایی برای برقراری ارتباط یک مشترک به پست استفاده می‌شود.

کلام آخر

استفاده از کابل برق مناسب در پروژه می‌تواند به اطمینان خاطر بیشتر جهت حفظ کار آیی و ایمنی کمک کند. از این‌رو، به همۀ دست اندرکاران فعال در حوزه سیم‌کشی توصیه می‌شود که حتماً کابل مناسب را مطابق با نوع کاربرد موردنظر خود انتخاب کنند. برای کاربردهای ساختمانی باید از کابل‌ها با ولتاژ پایین استفاده شود و برای هر قسمت از ساختمان مانند سیم‌کشی روشنایی (لوستر و چراغ‌ها)، باید یک نوع سیم مخصوص را به کار گرفت.

کابل برق افشان نارنجی با کیفیت بالا

کابل افشان چیست؟ ویژگی‌ها و کاربردهای کابل افشان

کابل‌های برق در زمینه‌های مختلفی به کار برده می‌شوند و در این میان برای مصرف‌کنندگان، تشخیص اینکه چه نوع کابلی مناسب مصرف آن‌هاست، اهمیت بسیار بالایی پیدا می‌کند.

دلایل مختلفی وجود دارد که باعث می‌شوند ما به سراغ استفاده از «کابل افشان» برویم. این کابل بسیار کارآمد است و برخلاف کابل‌های سنتی که فقط یک هسته (رشته) دارند، کابل‌های افشان چند هسته‌ای (چند رشته‌ای) هستند. سیم افشان به خاطر ویژگی‌هایی که دارد، کاربردهای مختلفی در زمینه داخلی و صنعتی دارد. پس اگر می‌خواهید در مورد کابل افشان و مزایا و معایب آن بیشتر بدانید، با مقاله‌ی دیگری از وبلاگ کابل برق همراه باشید.

 

تعریف کابل افشان

کابل افشان (Multicore Cable) که به «کابل قابل انعطاف» یا «سیم نرم» نیز معروف است، از دو یا چند سیم رشته‌ای به هم تابیده شده، ساخته می‌شود. هادی این کابل از جنس فلز مس است و عایق به کار رفته روی سیم‌ها از پی وی سی (PVC) از نوع پلیمر PVC/D و در روکش کابل نیز پلیمر PVC از نوع پلیمر PVC/A است.

نکته: کابل افشان تک سیمی یا رشته‌ای نیز در بازار موجود است، اما برای مصارف داخلی (ساختمان های تجاری و مسکونی) استفاده می‌شود.

تصویری از ساختار کابل افشان

 

انواع کابل افشان

به طور کلی، کابل افشان به سه نوع زیر دسته بندی می‌شود:

کابل افشان سبک

برای کابل‌های ورودی و اتصال در وسایل برقی، لوازم خانگی و ماشین آلاتی که دو شاخه آنها به شکل ثابت به کابل نصب است، استفاده می‌شود. هادی این نوع کابل نیز از جنس مس آنیل شده است.

کابل افشان قدرت

برای تأمین انرژی الکتریکی در فضای باز، درون خاک، داخل آب، داخل ساختمان، کانال‌های کابل کشی، نیروگاه‌ها، مصارف صنعتی و غیره استفاده می‌شود. هادی این نوع کابل نیز از جنس مس آنیل شده است.

کابل افشان آلومینیومی

بیشتر کابل‌های نوع افشان از مس ساخته می‌شوند اما به دلیل هزینۀ بالای تهیه مس، تعدادی از تولیدکنندگان به دنبال جایگزینی آلومینیوم با مس هستند. کاربرد این نوع کابل محدود است.

همچنین، کابل‌های افشان از نظر ولتاژ نامی به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند:

  • کابل‌ها با ولتاژ نامی ۳۰۰/۳۰۰ ولت (استاندارد ملی ایران به شماره 52 و استاندارد بین المللی 60227 IEC 52 تولید می‌شوند)

کابل‌ها با ولتاژ نامی 5۰۰/۳۰۰ ولت (استاندارد ملی ایران به شماره 53 و استاندارد بین المللی 60227 IEC 53 تولید می‌شوند)

بیشتر کابل‌های افشان از مس ساخته می‌شوند.

 

ویژگی‌های کابل افشان

مهم‌ترین مشخصات کابل افشان عبارتند از:

  • سرعت تغذیه مسیر تا 240 متر در دقیقه را دارد.
  • قادر به تحمل ولتاژ 300 تا 500 ولتی است.
  • از این کابل می‌توان در نقاط خشک و نمناک استفاده کرد.
  • در پیچش و خمیدگی استحکام بالایی دارد.
  • به راحتی نمی‌شکند و به نسبت به سایر کابل‌ها مقاوم‌تر است.
  • بازدارنده شعله و خود خاموش است.
  • در انواع سایز، اندازه و تعداد رشته به فروش می‌رسد.
  • سطح رسانایی بهتری نسبت به سایر کابل‌های موجود دارد.
  • دارای انعطاف پذیری بالا و قابلیت‌های مکانیکی مناسب است.
  • به دو شکل بسته بندی کلافی و حلقه‌ای عرضه می‌شود.
  • برای برنامه‌های کاربردی مرتبط با انتقال داده مفید است.
  • می‌توان از این کابل برای انتقال سیگنال صوتی، ویدئویی و رادیویی استفاده کرد.
  • می‌تواند سیگنال‌های دیجیتالی و آنالوگ ارائه دهد.

کابل افشان 18 رشته

 

​​کاربرد کابل افشان

سیم‌های افشان کاربردهای وسیعی دارند. کابل افشان محصولی همه جانبه و مناسب برای پروژه‌های موقت و دائمی است. از این کابل برای کاربردهای زیر استفاده می‌شود:

در ساختمان

مهم‌ترین کاربرد کابل افشان را می‌توان در امور ساختمانی در نظر گرفت. این کابل در سیم‌کشی داخلی ساختمان جهت اجرای تأسیسات برقی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از ساختمان‌های مسکونی گرفته تا اداری و تجاری، انتخاب کابل مناسب می‌تواند هم برای موارد ایمنی و هم عملکردی مورد استفاده قرار گیرد. در این میان، کابل افشان می‌تواند انتخاب مناسبی برای سیستم توزیع و انتقال برق ساختمان باشد.

در پمپ آب

کابل افشان به دلیل نرم بودن و کاربرد در فواصل کوتاه، گزینه مناسبی برای استفاده در پمپ آب است. بدین دلیل که پمپ آب فشار هیدرواستاتیکی دارد و این فشار منجر به نفوذ آب، به داخل کابل پمپ شناور از طریق منافذ ایجاد شده در سطح روکش می‌شود.

نشت آب حاوی املاح معدنی در اطراف کابل، باعث ایجاد آسیب شدید و بروز اتصالات در تجهیزات متصل به آن می‌شود. مقاومت کابل کاهش پیدا می‌کند و در نهایت، کارآیی خود را از دست می‌دهد. اینجاست که استفاده از یک کابل مناسب مانند کابل افشان در پمپ‌های آب می‌تواند به معنای مقاومت در برابر شرایط مخرب باشد.

در صنایع

استفاده از کابل افشان نوع قدرت در صنایع و نیروگاه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. در صنایع که انتقال برق نیاز به جریان‌های فشار قوی دارد، کابل افشان باعث کاهش تداخلات سیگنالی شده و نیازهای عملکردی نیروگاه‌ها را برآورده می‌کند.

از مزایای کابل افشان در استفاده در نیروگاه‌ها و صنایع مربوط به برق، می‌توان به کاهش احتمال برق گرفتگی و حریق، مقاومت خوب در برابر شرایط بد آب و هوایی (رطوبت) و مقاومت بالا در برابر ضربه نام بُرد.

درصنایع ساختمانی از کابل افشان استفاده می‌شود.

 

مزایای کابل افشان

کابل‌های افشان در عملکرد عالی هستند و طراحی آسانی دارند. با سفارشی سازی می‌توانید هر کابل معمولی را به کابل افشان تبدیل کنید. مزایای کابل‌های افشان عبارتند از:

1- صرفه جویی در فضا

قبلاً گفته شد که چگونه کابل‌های افشان به ما در صرفه جویی در فضا کمک می‌کنند. سیم افشان برای مکان‌هایی که نیاز به ذخیره سازی و نصب مقدار زیادی سیم وجود دارد، مفید است. هرچه این سیم‌ها کارآمدتر باشند، نتایج بهتری خواهید گرفت. تصور کنید سه سیم جداگانه را برای انتقال برق، داده‌ها و سیگنال‌های صوتی نصب کنید. اکنون می‌توانید کابل خود را طوری سفارشی کنید که تمام سیم‌ها را در یک کابل نگه دارد.

2- بهبود عملکرد کابل

کابل‌های افشان در برابر آسیب‌های شدید مقاوم هستند. آنها می‌توانند فضاهای کوچکی را پوشش دهند و بهترین تجربه کاربری را به شما ارائه دهند. از این رو، هیچ تداخل الکتریکی را ایجاد نمی‌کنند و در نتیجه عملکرد کابل را افزایش می‌دهند. می‌توانید بهترین نتایج ممکن را از این کابل‌ها به دست آورید زیرا ماندگاری بالایی دارند و حتی امکان استفاده موقتی را نیز فراهم می‌کنند.

3- مقاوم در برابر خوردگی

کابل‌های افشان در برابر خوردگی مقاومت بالایی دارند. آنها قدرت مکانیکی بیشتری به کابل می‌دهند که باعث افزایش طول عمر کابل می‌شود. این کابل‌ها به دلیل داشتن انعطاف پذیری بالا، بسیار کاربر پسند هستند. این کابل‌ها می‌توانند طیف وسیعی از کاربردها را پوشش دهند و حتی پس از دریافت هرگونه صدمه سنگین، عملکرد یکنواخت خود را ادامه دهند.

4- فوق العاده انعطاف پذیر

برای تنظیم این کابل‌ها در هر مکانی، مشکلی نخواهید داشت. کابل افشان انعطاف پذیر است و می‌تواند هرگونه مشکلات مربوط به پیچش و خمیدگی را با آن حل کرد. نصب، مونتاژ و جداسازی این کابل‌ها بسیار آسان است. کابل‌های افشان می‌توانند فضای مصرف شده توسط کابل‌های استاندارد را کوتاه کنند. این مهم یک مزیت اضافی را برای سازماندهی بیشتر کابل‌ها به شما می‌دهد.

5- چند کاره بودن

کابل‌های افشان، ویژگی‌ها و عملکردهای متفاوتی دارند که باعث می‌شوند برای پروژه‌های موقتی که نیاز به مدیریت مناسب کابل دارند، بسیار ایده آل باشند. این کابل‌ها می‌توانند تمام سیم‌های سیگنال را حمل کنند و آنها را در زیر یک لایه محافظ و رسانا قرار دهند. چند کاره بودن باعث می‌شود بتوان از این سیم‌ها برای کاربردهای مختلف استفاده کرد.

کابل افشان با کاربردهای متنوع

 

معایب کابل افشان

  • مقاومت اهمی در کابل‌های افشان کمتر است .
  • از لحاظ هزینه‌ای گران هستند، زیرا هزینه‌های تولید آن‌ها به طور قابل توجهی بالاتر از دیگر انواع کابل‌هاست. این هزینه‌ها به دلیل فرآیند پیچیده تولید آنهاست.
  • کابل‌های افشان به دلیل خوردگی ناشی از عمل مویرگی، به احتمال زیاد متلاشی می‌‎شوند.
  • این کابل‌ها برای جلوگیری از تداخل الکترونیکی ایده‌آل نیستند، زیرا کانال‌های هوایی موجود بین هر رشته باعث می‌شوند تا اثر پوسته‌ای ایجاد شده از طریق میدان‌های مغناطیسی در طول سطح کابل تقویت شوند.

 

قیمت کابل افشان

عوامل مختلفی در قیمت این مدل کابل مؤثر هستند که عبارتند از:

  • نوع کابل (سبک، قدرت یا آلومینیومی)
  • میزان متراژ سیم کشی
  • تعداد رشته کابل‌ (تک رشته‌ای، دو رشته‌ای، سه رشته‌ای و بیشتر)
  • برند کابل
  • میزان مقاومت و جریان عبوری از کابل
  • نوسانات ارز و دلار
  • کیفیت مواد اولیه
  • نحوۀ تولید

کلام آخر

کابل‌های افشان در مقایسه با کابل‌های استاندارد از نظر عملکرد بسیار متمایز هستند. در کابل افشان یک کابل واحد همۀ سیم‌های رشته‌ای را با هم ترکیب می‌کند و می‌تواند عملکردهای زیادی را انجام دهد. سیم‌های مسی داخل کابل که امکان انتقال سریع را فراهم می‌کنند. کابل‌های افشان بسیار متنوع هستند و برای کاربردهای مختلفی استفاده می‌شوند، زیرا ویژگی‌هایی دارند که آنها را از انواع دیگر سیم و کابل جدا می‌کند.

تفاوت‌های کابل مسی و آلومینیومی چیست؟

مقایسه کابل مسی و آلومینیومی

همیشه برای پیمانکاران و مهندسان برق سوال بوده که در پروژه خود باید از کابل مسی استفاده کنند و یا از کابل آلومینیومی، کابل آلومینیومی نسبت به کابل مسی از لحاظ قیمت بسیار مقرون به صرفه تر است اما از طرف دیگر کابل مسی از مقاومت و انعطاف پذیری بیشتری برخوردار است، در این مقاله به مقایسه تخصصی کابل مسی و آلومینیومی می پردازیم.

هادی‌ها از موادی تشکیل شده‌اند که جریان الکتریکی یا جریان الکترون‌ها را هدایت می‌کنند. فلزات غیر مغناطیسی معمولاً رسانای ایده آل الکتریسیته محسوب می‌شوند. هادی‌ها دارای خواص متفاوتی مانند رسانایی، مقاومت کششی، وزن و قرار گرفتن در معرض محیط هستند.

صنعت سیم و کابل از انواع ‌هادی‌های فلزی استفاده می‌کند اما دو تا از رایج‌ترین آنها، مس و آلومینیوم هستند. با اینکه از هر دوی این متریال‌ها به وفور استفاده می‌شوند اما تفاوت‌هایی نیز بین سیم مسی و آلومینیومی وجود دارند. به همین دلیل، ما در این مقاله از وبلاگ کابل برق به مقایسه کابل مسی و آلومینیومی می‌پردازیم.

 

سیم آلومینیومی چیست؟

سیم آلومینیومی (Aluminum Wire) به دلیل خواص منحصر به فردش، یکی از پُرکاربردترین سیم‌های بازار است. این مدل کابل به خاطر هادی ساخته شده از آلومینیوم، به این نام شناخته می‌شود. هادی آلومینیومی در پوششی از پلاستیک قرار می‌گیرد و برحسب سایز و نوع استفاده، به بازار عرضه می‌شود. کابل آلومینیومی به انواع زمینی، زره‌دار و خودنگهدار دسته بندی می‌شود.

مزایای کابل آلومینیومی

  • قیمت ارزان‌تر نسبت به کابل مسی
  • نصب سریع و آسان
  • کم وزن بودن
  • یکنواختی در هدایت الکتریکی
  • حمل و نقل راحت
  • کاهش خطر سرقت کابل

معایب کابل آلومینیومی

  • هدایت الکتریکی کمتر
  • دوام و ماندگاری پایین‌تر
  • انعطاف پذیری کمتر
  • واکنش با اکسیژن هوا (اکسید شدن)

کاربرد کابل آلومینیومی

از سیم آلومینیومی در کاربردهای زیر استفاده می‌شود:

  • سیستم‌های توزیع برق ساختمان‌های مسکونی
  • توزیع برق در خطوط آب و برق
  • خطوط انتقال نیرو
  • سیم کشی در برخی از هواپیماها

سیم مسی چیست؟

سیم مسی (Copper Wire) به دلیل ویژگی‌های عالی و مزایای متعددش، بهترین نوع رسانا برای تولید سیم و کابل است. هادی مسی در روکش پلاستیکی قرار می‌گیرد و در اندازه‌ها و کاربردهای مختلف به فروش می‌رسد. کابل مسی یکی از پُراستفاده‌ترین و محبوب‌ترین محصولات در صنعت سیم و کابل است. این کابل به انواع هادی کلاس یک، کلاس دو، کلاس پنج و شش تقسیم می‌شود.

مزایای کابل مسی

  • ضریب رسانایی بیشتر
  • شاخص الاستیک بیشتر
  • ظرفیت بار بیشتر
  • استحکام مکانیکی بالا
  • کاهش اتلاف انرژی
  • مصرف کم انرژی
  • انعطاف پذیری بیشتر
  • مقاومت در برابر خوردگی و فرسایش

معایب کابل مسی

  • قیمت بیشتر
  • خطر به سرقت رفتن
  • وزن بیشتر
  • نیاز به متخصص برای نصب

کاربرد سیم مسی

در ایران هنوز از کابل مسی برای کابل‌های مخابراتی و اینترنتی استفاده می‌شود. به طور کلی، از این نوع سیم در موارد زیر می‌توان استفاده کرد:

  • ساخت موتورهای الکتریکی مانند ماشین‌های برقی، باتری، مبدل جریان مستقیم و غیره
  • ساخت وسائل برقی، سیستم‌های روشنایی و غیره
  • در سیم کشی ساختمان‌ها و سیم کشی تابلوهای برق
  • در کولرهای گازی

سیم مسی دارای مقاومت بالا و خاصیت غیر خورنده

تشخیص کابل مسی از آلومینیوم

بر اینکه بتوانید تفاوت سیم مسی و آلومینیومی را با یک نگاه متوجه شوید، خصوصیات زیر را در نظر بگیرید:

  • کابل مسی به رنگ مس و کابل آلومینیومی به رنگ نقره‌ای است.
  • کابل مسی را وقتی در دست بگیریم، وزنی بیشتری نسبت به کابل آلومینیومی دارد.
  • کابل مسی به صورت افشان، نیمه افشان و مفتول تولید می‌شود اما کابل آلومینیومی بیشتر به صورت نیمه افشان ساخته می‌شود.

تفاوت بین کابل مسی و آلومینیومی

تفاوت اصلی بین سیم آلومینیوم و سیم مسی در ویژگی‌های هر کدام از آنهاست. وزن، هزینه، رسانایی، شکل پذیری، کشش، رنگ، مقاومت در برابر دما، بخشی از تفاوت‌های این دو متریال هستند.

سیم‌های آلومینیومی ارزان‌تر، دارای رسانایی کمتر، دارای شکل پذیری و کشش، دارای سبکی و خورنده‌تر از سیم‌های مسی هستند. سیم‌های آلومینیومی مقرون به صرفه‌تر نیز است. اگرچه سیم آلومینیومی به دلیل خاصیت خورندگی نمی‌تواند در هر مکانی استفاده شود. همچنین، فرآیند تولید سیم آلومینیومی به دلیل خاصیت کشسانی و شکل پذیری کمی دشوار است.

در مقایسه کابل مسی و آلومینیومی باید گفت که سیم‌های مسی را می‌توان به راحتی از آلیاژ مس تهیه کرد زیرا شکل پذیری و کشش بیشتری دارند. همچنین می‌توان از آنها در مکان‌های متعددی حتی در دمای بالا استفاده کرد، اما تنها عیب کابل مسی قیمت و وزن بالایش است. سیم مسی از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست.

مس دارای مقاومت الکتریکی کمتری نسبت به آلومینیوم است. این تفاوت برای کابل‌های برق بسیار مهم است. برای نسبت دادن هادی آلومینیومی به یک رسانای مسی، سطح مقطع هادی آلومینیومی باید بزرگتر شود تا مقاومت الکتریکی بالاتر را جبران کند. درحقیقت، برای یک میزان قابلیت حمل جریان، یک هادی آلومینیومی به 56 درصد سطح مقطع بزرگتر از مس نیاز دارد. در نتیجه، استفاده از مس تعداد اتصالات را کاهش می‌دهد تا درصد خطر خرابی سیستم نیز به مراتب پایین بیاید.

مس ضریب انبساط حرارتی کمتری دارد. این پارامتر تمایل یک ماده را برای تغییر حجم به عنوان تابعی از دما اندازه گیری می‌کند. ضریب انبساط حرارتی کمتر مس برای کابل‌ها بسیار مهم است زیرا خطرات نیروهای مخرب در اتصالات را کاهش می‌دهد.

رشته‌های مسی در مقاطع بسیار کم مانند 0.5 تا 10 میلی‌متر مربع موجود است، در حالی که رشته‌های آلومینیومی فقط در سطح مقطع اسمی 10 میلی‌متر مربع و بالاتر موجود است. هادی‌های رشته‌ای شامل تعدادی هادی نازک است که در یک کابل منسجم به هم پیچیده شده‌اند. رشته‌های مسی با قطر کوچکتر منجر به کابل‌های انعطاف پذیرتر می‌شوند که برای کاربردهایی بسیاری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تفاوت 2 کابل مسی با آلمینیومی

 

یک بررسی کوتاه جهت مقایسه کابل مسی و آلومینیومی در زیر آورده شده است:

  1. سیم آلومینیومی رسانایی نسبتاً کمتری دارد (فقط 60 درصد مس)، در حالی که سیم‌های مسی رسانایی بالاتری دارند.
  2. کابل‌های آلومینیومی سبک‌تر و حمل آنها آسان است، در حالی که سیم‌های مسی سنگین‌تر و حمل آنها دشوار می‌باشد.
  3. سیم‌های آلومینیومی دارای خاصیت انبساط در دمای بالا و منقبض شدن در دمای پایین هستند، در حالی که چنین تغییراتی در سیم مسی        رخ نمی‌دهد. سیم مسی می‌تواند در برابر تغییرات گرمایی مقاومت کند.
  4. در مورد شکل پذیری، سیم‌های آلومینیومی کمتر شکل پذیر هستند، در حالی که سیم‌های مسی شکل پذیری بیشتری دارند.
  5. کابل‌های آلومینیومی ارزان‌تر و سیم‌های مسی گران‌تر هستند.
  6. سیم‌های آلومینیومی کشش کمتر و سیم‌های مسی کشش بیشتری دارند.
  7. سیم‌های آلومینیومی به دلیل خورنده بودن می‌توانند باعث آتش سوزی شوند اما در مورد سیم‌های مسی چنین اتفاقی رخ نمی‌دهد.
  8. نصب کابل‌های مسی راحت‌تر از آلومینیومی است زیرا در سطح مقطع کمتری قابل استفاده هستند.

توجه: اعتقاد بر این است که طول عمر سیم مسی بیشتر از آلومینیوم است اما این یک تصور غلط است!

میزان استفاده از سیم مسی و سیم آلومینیومی در صنعت برق

برای ساخت سیم و کابل از مس بیشتر از آلومینیوم استفاده می‌شود. مانند سایر محصولاتی که از رسانایی بالای مس استفاده می‌کنند، تقریباً تمام کابل‌های الکترونیکی نیز از مس ساخته می‌شوند. هادی‌های مسی معمولاً در توزیع برق، تولید برق و صنعت خودرو استفاده می‌شوند.

برای صرفه جویی در وزن و هزینه، شرکت‌های برق از آلومینیوم، برای خطوط انتقال هوایی استفاده می‌کنند. آلومینیوم همچنین در مواردی استفاده می‌شود که وزن کم یک خاصیت مهم باشد. برای مثال، در صنایع هواپیماسازی از آلومینیوم استفاده می‌شود

برای کابل‌های کواکسیال بزرگ، می‌توان از سیم آلومینیومی دارای روکش مسی استفاده کرد تا هم از مزایای رسانایی مس استفاده شود و هم از مزیت کم وزن بودن آلومینیوم بهره کامل را کسب کرد.

جدول مقایسه سیم مسی و آلومینیومی

پارامترهای مقایسه سیم آلومینیومی سیم مسی
رنگ نقره‌ای قرمز
رسانایی رسانایی کمی دارد رسانای بالایی دارد
وزن سبک است نسبتاً سنگین است
مقاومت حرارتی در دمای بالا منبسط و در دمای پایین منقبض می‌شود می‌تواند در برابر تغییرات گرمایی مقاومت کند
هزینه نسبتاً ارزان است گران است
استحکام کشسانی نسبتا شکل پذیر و کششی است شکل پذیرتر و کششی‌تر است
انرژی مصرف انرژی بیشتری دارد انرژی کمی مصرف می‌کند
نصب نصب آسان و سریعی دارد نیاز به متخصص دارد

کلام آخر

اگر سیم کشی در خانه مورد نیاز است، سیم مسی برای آن ایده آل خواهد بود زیرا در برابر اثر حرارتی مقاومت می‌کند و مزایای بیشتری به همراه دارد؛ اما در مقایسه، سیم‌های آلومینیومی که خورنده تلقی شده و منجر به آتش سوزی می‌شوند، بهتر است در ساختمان مسکونی استفاده نشوند. در هر صورت، موارد استفاده از هادی مسی یا آلومینیومی به نوع کاربرد و نیازهای فنی و تخصصی وابسته هستند.