کابل فرمان و مزایا و معایب آن

کابل فرمان چیست و در کجا استفاده می‌شود؟

استفاده از کابل فرمان یا کابل کنترل در تولید و کنترل برق ضروری است. بدون وجود این کابل، رساندن انرژی الکتریکی به ساختمان‌ها و صنایع دیگر غیرممکن است. برای ارسال سیگنال فرمان از این کابل استفاده می‌شود و به همین خاطر، به ولتاژ بالا نیاز نیست.

از کابل فرمان برای فرآیندهای تولید، ارتباطات، اتوماسیون و ابزار دقیق نیز استفاده می‌شود؛ اما چیزی که کابل کنترل را متفاوت کرده است، ویژگی‌ها و کاربردهای گسترده آن است. برای شناخت بیشتر این کابل با مقاله دیگری از وبلاگ کابل برق همراه باشید.

 

کابل فرمان چیست؟

کابل فرمان یا کابل کنترل (Control Cable) سیمی چند رشته‌ای است که برای طیف وسیعی از کاربردهای در صنعت برق مورداستفاده قرار می‌گیرد. کابل فرمان غالباً با استفاده از مس آنیل شده که در داخل چندین سیم بافته شده است، تولید می‌شوند.

نحوهٔ تولید کابل کنترل از تداخل الکتریکی یا گسترش میدان الکترومغناطیسی جلوگیری می‌کند. این کابل همچنین دارای یک روکش محافظ از جنس پی‌وی‌سی (PVC) است که در شرایط سخت محیطی مقاومت بالایی دارد.

از کابل فرمان به‌منظور انتقال سیگنال‌های دیجیتالی (باز و بسته کردن کلید و فرمان تابلو برق‌ها) و انتقال سیگنال آنالوگ (عبور جریان به نقاط مختلف پست) استفاده می‌شود. به‌طورکلی، سیم فرمان در جریان‌ها با ولتاژ پایین کاربرد دارد. بسته به نوع کاربرد، افراد اغلب از کابل کنترل در شرایط تنش مکانیکی سبک، متوسط یا زیاد استفاده می‌کنند.

تصویر یک

به‌طورکلی، ویژگی‌های این کابل شامل موارد زیر هستند:

  • نظارت و کنترل سیگنال‌های یک سیستم الکتریکی
  • مقاومت و پایداری در برابر آب (ضد آب بودن)
  • پایداری در برابر فشار و نیروهای وارده از سمت محیط
  • عایق محافظتی بسیار مقاوم و محافظت‌کننده از کابل

یک کابل فرمان خوب و باکیفیت باید ویژگی‌های زیر را نیز داشته باشد:

  • هالوژن فری و مقاوم در برابر آتش
  • مقاومت در برابر جانورانی مانند موش
  • مقاوم در برابر مواد نفتی

کابل فرمان چیست

 

مشخصات کابل فرمان

مشخصات اصلی کابل کنترل طبق جدول زیر است:

سطح مقطع هادی تا ۱۰ میلی‌متر مربع
تعداد رشته ۲ تا ۶۱ رشته
جنس هادی مس آنیل شده بدون اندود یا قلع اندود
نوع هادی کابل کنترل مفتولی (کلاس ۱)، نیمه افشان (کلاس ۲)، افشان انعطاف‌پذیر (کلاس 5)
عایق پلی‌اتیلن کراس لینک شده (XLPE) یا PVC
پُرکننده (فیلر)/ غلاف داخلی PVC یا PE (در صورت نیاز)
روکش PVC یا PE

انواع کابل فرمان

سیم فرمان ولتاژ اسمی و کاربرد به انواع زیر تقسیم می‌شود:

کابل فرمان شیلددار (Shielded Cable)

روکش کابل شیلددار از جنس پلی‌استر است و در اندازه‌های 2 تا 61 رشته و حداکثر با سطح مقطع 2.5 میلی‌متر در بازار به فروش می‌رسد. این کابل در فضاهای حساس که تحت‌فشار و ضربه هستند، مانند زیرزمین‌ها یا زیراقیانوس‌ها استفاده می‌شود. در زمان استفاده از سیم فرمان شیلددار باید دقت شود که به‌طور مستقیم به برق اصلی متصل نشود زیرا خسارت سنگینی را به بار می‌آورد. همچنین، نباید این کابل را به‌طور دائم خم کرد چون با گذشت زمان دچار فرسودگی می‌شود.

تصویر دو

سیم کنترل افشان ساده (Multi-Conductor Cable)

کابل افشان ساده بدون روکش است و از لایه‌های محافظتی کمتری برخوردار است. به همین دلیل، قیمت کمتری دارد. این کابل فرمان در اندازه‌های 2 تا 61 رشته در بازار موجود است. ولتاژ اسمی کابل افشان ساده بین 300 تا 500 ولت است. از این کابل اغلب در داخل ساختمان و تابلوهای فرمان استفاده می‌شود.

کابل کنترل تخت (Flat Cable)

این کابل انعطاف‌پذیری بالایی دارد و خم کردن آن باعث فرسودگی‌اش نمی‌شود. همین ویژگی باعث شده است تا کابل تخت برای فضاهای تنگ انتخاب مناسبی باشد. کابل فرمان تخت دارای اندازه‌های 4 تا 24 رشته است و ولتاژ اسمی آن نیز بین 300 تا 500 ولت است. همچنین، در ولتاژهای 450 تا 750 ولت نیز می‌توان از این کابل استفاده کرد. از مهم‌ترین کاربردهای سیم فرمان تخت می‌توان به استفاده در آسانسور، جرثقیل سقفی و نوار نقاله اشاره کرد.

در جدول زیر انواع کابل فرمان معرفی شده‌اند:

نام کابل ولتاژ اسمی کاربرد اندازه
افشان ساده 300 تا 500 ولت داخل ساختمان و تابلو فرمان 2 تا 61 رشته
شیلددار 300 تا 500 ولت در شرایط سخت 2 تا 61 رشته
تخت 300 تا 500 ولت و 450 تا 750 ولت جرثقیل سقفی، نوار نقاله، آسانسور 4 تا 24 رشته

نکته: هادی کابل فرمان اغلب در دو نوع افشان و مفتولی است. به همین دلیل، می‌توان این کابل را به انواع افشان، نیمه افشان و مفتولی نیز تقسیم کرد.

مزایا و معایب کابل فرمان

 

مزایای استفاده از کابل کنترل

کابل کنترل فوایدی زیادی که ما در زیر به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • برای توزیع برق به‌صورت هوایی عالی است (به دلیل مقاومت خوب در برابر شرایط آب و هوایی).
  • در شرایط بد آب و هوایی دارای عایق مناسبی است.
  • افت ولتاژ و تغییرات در ولتاژ ورودی به دستگاه وجود ندارد.
  • باعث افزایش عمر و دوام کارکرد دستگاه‌های برقی می‌شود.
  • به صرفه‌جویی در انرژی کمک می‌کند.
  • باعث آسیب کمتری به تجهیزات می‌شود.
  • در هزینه‌های مربوط به قطع درختان و زندگی گیاهی و حیوانی صرفه‌جویی شود (نیازی به از بین بردن زیستگاه‌های گیاهی و حیوانی نیست).
  • قابلیت نصب کابل‌های جدید بر روی تیر برق‌هایی قدیمی وجود دارد.
  • شرایط نصب بر روی دیوارها و کانال‌های مخصوص امکان‌پذیر است (پنهان کردن از دید).
  • شرایط نصب این کابل برای مهندسان بسیار راحت بوده و به‌سرعت انجام می‌شود.

کاربرد کابل فرمان

موارد استفاده از کابل کنترل به شرح زیر هستند:

  • تجهیز کارگاه ساختمانی جهت احداث بنا
  • حفر تونل و کانال‌های زیرزمینی
  • تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی
  • استفاده در تسمه نقاله‌های صنعتی
  • خطوط پیشرفته تولید خودرو (خطوط مونتاژ دستی و اتوماتیک)
  • برای اتصالات تجهیزات اتوماتیک
  • استفاده در دستگاه‌های CNC
  • پست‌های فشارقوی و پُرقدرت نیروگاه‌های برق
  • کابل‌های تحت‌فشار و دائم الحرکت جرثقیل و بالابرها
  • کاربرد در صنعت رباتیک
  • کابل متحرک آسانسورها
  • سیستم‌های تله‌متری
  • دستگاه‌های نساجی
  • دستگاه‌های چاپ
  • سیم‌کشی در زیر آب

قیمت کابل کنترل

قیمت کابل فرمان تابع برخی متغیرها به شرح زیر است:

  • نوع و تعداد رشته داخل کابل
  • نوع هادی داخلی و پوشش خارجی
  • متراژ موردنیاز کابل
  • برند و محل تولید (تولید داخل یا خارج)
  • نرخ ارز و قیمت دلار

در قیمت کابل کنترل باید برخی نکات زیر را در نظر داشت:

  • کابل شیلددار گران‌تر از انواع دیگر این کابل است زیرا جنس هسته و روکش روی سیم‌های تابیده‌شده، از کیفیت بالایی برخوردار است.
  • محصولات وارداتی معمولاً قیمت بیشتری از محصولات داخلی دارند.
  • هر چه پروژه بزرگ‌تر باشد، هزینه‌های مربوط به خرید کابل فرمان افزایش پیدا می‌کند.
  • عایق XLPE مقاومت حرارتی بالاتری نسبت به PVC دارد، پس قیمت کابل با XLPE بیشتر است.

کاربردهای کابل فرمان

 

برندهای تولیدکننده کابل فرمان

مهم‌ترین عواملی که باید هنگام خرید کابل کنترل در نظر گرفت، مشخصات محصول و نوع کاربرد آن است. هر چه کیفیت ساخت کابل بالاتر بوده و برند تولیدکننده محصول معتبر باشد، طول عمر و دوام کابل نیز بیشتر خواهد بود.

در زیر مارک‌های معتبر تولیدکننده کابل کنترل را معرفی می‌کنیم:

  • کابل ابهر
  • سیم و کابل خراسان افشار نژاد
  • سیم و کابل همدان
  • رسانا کابل
  • سیم و کابل مغان
  • کابل باختر
  • سیم و کابل یزد
  • سیم و کابل سیمکو
  • سیم و کابل کرمان

کلام آخر

کابل کنترل یا کابل فرمان به سیم‌هایی گفته می‌شود که برای ارسال فرمان‌های کنترل‌کننده و دریافت کمیت‌های اندازه‌گیری شده در فضاهای صنعتی کاربرد دارند. این کابل‌ها در سیگنال‌هایی با ولتاژ و جریان پایین که نیاز به قدرت کم وجود دارد، استفاده می‌شود.

کابل‌های کنترل به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارند، برای کاربردهای بسیاری استفاده می‌شوند؛ اما مهم است که در زمان خرید به دنبال یک تأمین‌کننده با فروشگاه اینترنتی معتبر باشید تا محصول خریداری‌شده از کیفیت مناسب برخوردار باشد.

تفاوت‌های کابل افشان و مفتولی

مردم در سراسر جهان برای انجام امور مختلف خود، با این تصمیم دست و پنجه نرم می‌کنند که در مقایسه کابل افشان و مفتولی کدام یک را باید انتخاب کنند. بهترین گزینه برای شما بررسی تفاوت‌های بین این دو کابل برق است. مهم است که در مورد نوع کاربرد، مشخصات ظاهری و ویژگی های دیگر اطلاعات خود را کامل کنید، پس بدون معطلی به سراغ تفاوت‌های بین کابل افشان و مفتولی می‌رویم. با وبلاگ برق کابل همراه باشید.

 

کابل افشان چیست؟

کابل افشان نوعی سیم برق است که از مجموعه‌ای سیم‌های چند رشته‌ای که به هم بافته شده‌اند، ساخته شده است. این کابل انعطاف پذیری بالایی دارد، به همین دلیل برای اتصال قطعات الکترونیکی در فضاهای تنگ یا قطعاتی که دارای هندسه خاصی هستند، انتخاب مناسبی است.

کابل افشان در موارد زیر کاربرد دارد:

  • وسائل برقی و سیستم‌های روشنایی
  • داکت‌های زیرزمینی
  • تابلوهای فرمان
  • اتاق‌های خشک
  • تجهیزات الکتریکی
  • پمپ شناور چاه عمیق
  • مناسب برای کاربردهای داخلی

تصویر کابل افشان

 

کابل مفتولی چیست؟

برعکس کابل افشان، کابل مفتولی تنها از یک رشته در یک سیم تشکیل شده است، که وظیفۀ انتقال جریان برق را بر عهده دارد. این کابل در مواردی که نیاز به جابجایی و خمش زیاد وجود ندارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سیم مقاوم و ارزان قیمت است و در برابر شرایط آب و هوایی شدید مقاومت بالایی دارد.

کابل مفتولی در موارد زیر کاربرد دارد:

  • کابل کشی زیرساخت‌ها (این کابل‌ها در محیط داخلی برای اتصال بین رک شبکه، اتاق سرور، تجهیزات مخابراتی و غیره)
  • کابل کشی در لوله‌های خرطومی و ساده
  • تولید و توزیع برق نیروگاه‌ها
  • تابلوهای برق
  • در سیم کشی ساختمان‌ها و برج‌ها
  • تأسیسات استاتیک
  • مناسب برای کاربردهای بیرونی

تصویر کابل مفتولی

 

مقایسه بین کابل افشان و مفتولی

مقایسه کابل افشان و مفتولی مستلزم بررسی نیازهای شخصی است. این مهم بدین معناست که می‌خواهید از کابل برای چه کاربردی استفاده کنید، سپس با بررسی مقدار بودجه پرداختی می‌توانید کابل مورد نظر خود را خریداری کنید. به هر روی، برخی از تفاوت‌های مهم بین کابل افشان و مفتولی در زیر آورده شده‌اند:

ظرفیت

کابل مفتولی ضخیم‌تر است، به این معنا که سطح کمتری برای اتلاف انرژی وجود دارد. سیم‌های نازک داخل کابل افشان به دلیل چند رشته‌ای بودن دارای شکاف‌های هوا هستند، که این موضوع باعث اتلاف بیشتر انرژی می‌شود. بنابراین، کابل مفتولی جریان بیشتری را انتقال می‌دهد.

انعطاف پذیری

کابل افشان به دلیل چند رشته بودن از انعطاف پذیری بالایی برخوردار است و می‌تواند ارتعاش و خم شدن را بدون شکستن تحمل کند. کابل مفتولی ممکن است در مواردی که کشش یا ارتعاش قابل توجهی وجود داشته باشد، دچار شکستگی شود. از این رو، باید کابل معیوب را به سرعت تعویض کرد.

مقاومت اهمی

میزان مقاومت اهمی از معیارهای الکتریکی است که تفاوت کابل افشان و مفتولی را مشخص می‌کند. در یک دمای یکسان مشخص شده است که کابل افشان از مقاومت اهمی بیشتری برخوردار است. در واقع میزان تفاوت در مقاومت اهمی به پیچش رشته‌ها وابسته است.

مسیریابی

سیم افشان قابلیت خم شدن و انعطاف پذیری بالایی دارد و نسبت به کابل مفتولی از مسیریابی قوی برخوردار است. بدن معنا که در زمان سیم کشی می‌توان با استفاده از کابل افشان، موانع را دور زد و در فضاهای تنگ که دسترسی برای سیم کشی دشوار است، از این کابل نهایت استفاده را بُرد.

هزینه

در مقایسه کابل افشان و مفتولی باید گفت که هزینه‌های تولید کابل مفتولی بسیار کمتر از کابل افشان است. دلیل گران بودن سیم افشان به علت چند ریشه‌ای بودن و نحوۀ تولیدش است. به همین دلیل، کابل مفتولی انتخاب مقرون به صرفه‌تری است و در کاربردهای بیشتری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هزینه کابل افشان کمتر است یا کابل مفتولی

فاصله

برای دوام طولانی‌تر و جلوگیری از افت جریان انرژی، کابل مفتولی انتخاب بهتری است. کابل افشان در مسافت‌های کوتاه عملکرد بهتری از خود نشان می‌دهند و به دلیل افت جریان انرژی در مسافت‌های طولانی‌تر کاربرد ندارد.

سهولت در تولید

ماهیت تک هسته‌ای و تک رشته بودن کابل مفتولی باعث شده است تا فرآیند ساخت این کابل در کارخانه سریع و آسان باشد. در کابل افشان، برای پیچاندن سیم‌های نازک به یکدیگر نیاز به فرآیندهای پیچیده تولید دارند.

میزان خوردگی

خوردگی در کابل‌های برق و اتصالات، مشکل بزرگی است. از نظر میزان خوردگی، کابل مفتولی مقاومت بیشتری دارد و بهتر است برای محیط های با شرایط آب و هوایی شدید (بارانی) مورد استفاده قرار گیرد. کابل افشان برای کاربردهای داخلی مناسب‌تر است.

 

مقایسه جریان الکتریکی کابل افشان با مفتولی

برقکاران باید اندازه مناسب کابل را برای استفاده براساس بار آمپر و کاربرد پروژه انتخاب کنند. این مهم با فرکانس فعلی که از کابل عبور می‌کند تعیین می‌شود. با عبور جریان‌های الکتریکی از سیم‌ها، یک اثر پوستی (Skin Effect) ایجاد می‌شود. آن قسمتی از جریان که نزدیکترین قسمت به لایه بیرونی کابل است، ناحیه «پوست» نام دارد. این ناحیه جایی است که الکتریسیته در امتداد سطح خارجی حرکت می‌کند و تحت میدان‌های مغناطیسی قرار می‌گیرد و تمایل دارد در هوا پخش شود.

اتلاف انرژی یک چالش همیشگی برای صنعت برق است. کابل مفتولی به دلیل ضخامت بیشتری که دارد، باعث کاهش اتلاف جریان الکتریکی می‌شود. به دلیل ضخامت نازک‌تر کابل افشان، فاصله هوایی بیشتری بین سیم‌های رشته‌ای وجود دارد. بنابراین، میزان افت انرژی بسیار خواهد بود. پس اگر به دنبال استفاده از کابلی هستید که جریان کمتری را تلف کند، کابل مفتولی انتخاب مناسب‌تری است.

کدام کابل را انتخاب کنیم؟

 

کابل افشان بهتر است یا مفتولی؟

از نظر هزینه، سادگی و دوام، کابل مفتولی بهتر است. به عنوان یک رشته سیم ضخیم، تولید کابل مفتولی آسان است و در برابر آسیب مقاومت بالایی دارد. ضخامت همچنین به جلوگیری از تداخل الکترونیکی و محدود کردن اثر پوست ناشی از میدان‌های مغناطیسی روی سطح سیم کمک می‌کند.

نقطه ضعف کابل مفتولی عدم شکل پذیری و قدرت آن است. هنگامی که یک سیم مسی ضخیم پیچیده می‌شود، در معرض شکاف یا جدا شدن قرار می‌گیرد. کابل افشان برای کاربردهایی که نیاز به مقدار زیادی پیچیدن، خم شدن و تغییر شکل دارند مناسب است (مانند وسایل نقلیه، علم رباتیک یا تابلوهای مدار الکترونیکی).

در انتخاب کابل افشان باید همۀ نیازها به خوبی سنجیده شوند. هزینۀ اولیه در مقابل هزینه‌های بلند مدت باید با عوامل محیطی، کاربردها، مقدار بار و دوام پروژه سنجیده شود. اگر نیاز به ساخت نیروگاه یا ساختمان خاصی است، کابل افشان مناسب نیست؛ اما اگر به فکر سیم کشی وسائل برقی هستید، کابل افشان را انتخاب کنید.

کلام آخر

در مقایسه کابل افشان و مفتولی باید عوامل مختلفی را در نظر بگیرید. این عوامل شامل ظرفیت جریان، مقاومت اهمی، مسافت، نوع کاربرد، شرایط آب و هوا و موارد دیگر هستند. هر کدام از این کابل‌ها مشخصات مخصوص به خود را دارند و برای  کاربردهای مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرند. پس چه صاحب یک کسب و کار کوچک باشید و چه به دنبال احداث یک پروژه بزرگ، می‌توانید از تیم متخصصین برق کابل در مورد انتخاب نوع کابل مناسب سؤال کنید.

کابل مفتولی ویژگی‌های بسیاری دارد.

کابل مفتولی چیست؟ویژگی ها و کاربرد کابل مفتولی

به دلیل آنکه کابل مفتولی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد، یکی از محصولات پر تقاضا در صنعت سیم و کابل محسوب می‌شود. از سیم‌کشی ساختمان گرفته تا سیستم‌های توزیع و انتقال برق، کابل مفتولی به معنای واقعی کلمه در همه‌جا استفاده می‌شود. عملکرد این کابل باعث شده است تا بسیاری از صنایع بتواند نیازهای الکتریکی خود را به نحوی مؤثر و بهینه برطرف کنند.

درعین‌حال که کابل مفتولی می‌تواند محصولی بسیار کاربردی باشد اما بررسی معایب آن نیز باید در دستور کار قرار گیرد. این مهم باعث می‌شود تا در زمان خرید بهترین کابل بتوانیم محصولی که مطابق با نیازهایمان را انتخاب کنیم. به همین دلیل، ما در مقاله دیگری از وبلاگ کابل برق به‌تفصیل در مورد این کابل صحبت می‌کنیم.

 

کابل مفتولی چیست؟

همان‌طور که از نامش پیداست، کابل مفتولی (Single Core Cables) یک سیم تک‌هسته‌ای رساناست که با هادی آلومینیومی یا مسی ساخته می‌شود. این کابل در بازار به نام‌های کابل تک‌هسته‌ای یا کابل تک‌رشته‌ای نیز شناخته می‌شود. اگرچه این کابل دارای یک هسته است اما ضخامت (قطر) و اندازه آن می‌تواند متفاوت باشد.

کابل مفتولی می‌تواند دارای یک ساختار جامد یا رشته‌ای باشد. جامد به این معناست که کابل از یک سیم با یک هسته تشکیل شده است اما کابل رشته‌ای از چند رشته در یک سیم ساخته می‌شود. تفاوت این کابل با نوع افشان در این است که کابل افشان از چند سیم تولید می‌شود که هر سیم به‌تنهایی دارای چندین رشته هادی است.

کابل تک‌هسته‌ای از استحکام خوبی برخوردار است اما انعطاف‌پذیری کمتری نسبت به کابل‌های افشان دارند. هرچه قطر کابل تک‌رشته‌ای بیشتر باشد، انعطاف‌پذیری کمتر خواهد بود. گاهی اوقات می‌توان کابل‌های مفتولی را برای کاربردهای خاص انتخاب کرد زیرا هزینه کمتری دارند. این مدل کابل برق به‌ویژه در امور ساختمانی مقاومت بالایی از خود نشان می‌دهد.

تصویری از کابل مفتولی

 

مزایای کابل مفتولی

کابل تکه هسته‌ای محصولی پرطرفدار است زیرا به دلیل هزینه پایین آن در تولید، مقرون به‌صرفه‌تر از کابل افشان است. این کابل ساختاری ساده دارد و می‌تواند تحت شرایط سخت مقاومت بالایی از خود نشان دهد. استفاده و نصب کابل مفتولی بر روی تابلوهای برق راحت‌تر است زیرا تنها از یک رشته ساخته شده است و احتمال اتصالی در مدار را کاهش می‌دهد.

مقاومت بالای کابل مفتولی به دلیل داشتن یک رشته ضخیم به‌جای چند سیم نازک چند رشته‌ای است. این ویژگی باعث شده است تا کابل تک رشته نسبت به ساییدگی و پیچیده شدن مقاومت بالایی داشته باشد. این کابل همچنین دارای قطر کمتری نسبت به کابل افشان است. ناگفته نماند، قطر کمتر به معنای این نیست که این کابل جریان کمتری از برق را منتقل می‌کند!

این واقعیت را نیز باید اضافه کرد که کابل تک‌هسته‌ای در اثر خوردگی دچار شکست نمی‌شود؛ بنابراین، در برابر نَم و هوای مرطوب مقاوم خوبی از خود نشان می‌دهد. حتی اگر در تولید این محصول از گالوانیزه گرم استفاده شود، مقاومت این کابل برابر شرایط هوایی شدید نیز بالاتر می‌رود.

 

معایب کابل مفتولی

اگرچه کابل تکه هسته‌ای فواید زیادی به همراه دارد اما چند ایراد به‌خصوص در آن مشاهده می‌شود. یکی از مشکلات اصلی کابل تک‌رشته‌ای این است که فقط در اندازه‌های کوچک تولید شده و فروخته می‌شود. این عیب بزرگ باعث شده است تا این کابل در تعدادی از صنایع خاص قابل‌استفاده نباشد.

در صورت خم شدن یا ارتعاش مداوم، کابل مفتولی درنهایت فرسوده شده و خراب می‌شود. در این‌گونه موارد نیاز است که کابل معیوب با نوع جدید جایگزین شود. به دلیل همین مشکل، کابل هسته‌ای برای کاربردهایی مانند رباتیک یا وسایل نقلیه که به مقدار قابل‌توجهی انعطاف‌پذیری نیاز دارند، مناسب نیست.

عیب دیگر کابل مفتولی این است که اثر پوستی (Skin Effect) در آن بیشتر از کابل افشان است. به دلیل اینکه الکترون‌ها هنگام جابجایی تمایل دارند که در سطح خارجی رسانا حرکت کنند، کابل‌های مفتولی پس از مدتی به دلیل اثر پوستی دچار حالت شکنندگی می‌شوند. به همین دلیل، نیاز به تعمیر و نگهداری بیشتری دارند.

کابل مفتولی می تواند شکننده باشد.

 

انواع کابل مفتولی

ابتدا باید بگوییم که سیم‌های مفتولی با توجه به ولتاژ نامی به دو دستهٔ زیر تقسیم می‌شوند:

  • دارای ولتاژ نامی 300 تا 500 ولت برای کابل‌ها با سطح مقاطع 0.5 و 0.75 و یک میلی‌متر مربع
  • دارای ولتاژ نامی 450 تا 750 ولت برای کابل‌ها با سطح مقطع بیشتر از یک میلی‌متر مربع

حالا به سراغ انواع مختلف کابل تک‌هسته‌ای می‌رویم:

کابل مفتولی سبک

کابل تک‌هسته‌ای سبک در اصطلاح «NYM» نامیده می‌شود. از این مدل کابل برای سیم‌کشی ثابت استفاده می‌شود و اغلب مناسب کاربردهای ساختمانی (مسکونی، اداری و تجاری) خانگی، غیر صنعتی است. ولتاژ نامی این کابل 300 تا 500 ولت است. کابل تک رشته سبک از هادی مسی تک مفتولی یا چند مفتولی (دو تا پنج رشته در یک سیم) ساخته می‌شوند.

این کابل عایق‌بندی شده است و دارای روکشی از جنس پی‌وی‌سی (PVC) است. عایق پی‌وی‌سی می‌تواند در حداکثر دمای عملیاتی بالاتر از 70 درجه سانتی‌گراد به کار گرفته شود. همچنین، کابل NYM در برابر اشعه ماوراء UV مقاوم نیست و نباید در معرض نور مستقیم خورشید باشد.

کدهای مشخصه این کابل عبارتند از:

  • H05VV-R
  • H05VV-U
  • NYM

کابل مفتولی سنگین

کابل تک‌هسته‌ای سنگین در اصطلاح «NYY» نامیده می‌شود از این مدل کابل به دلیل آنکه قابلیت نصب بر روی زمین را دارد، به‌عنوان «کابل زمینی» نیز یاد می‌شود. برای کاربردهایی که به محافظت مکانیکی نیاز نیست (هم فضاهای داخلی و هم بیرونی) از این کابل استفاده می‌شود.

کابل سنگین به‌صورت تک رشته و چند رشته در یک سیم با سایزهای مختلف در بازار به فروش می‌رسد. برای عایق‌بندی کردن این کابل از روکش پی‌وی‌سی (PVC) یا از ایکس آل پی ئی (XLPE) استفاده می‌شود.

کدهای مشخصه این کابل عبارتند از:

  • NYY
  • N2XY

کابل مفتولی انواع مختلفی دارد.

 

استاندارد ساخت کابل مفتولی

کابل‌های تک‌هسته‌ای با هر ولتاژ نامی و هر سطح مقطعی که باشند، باید مطابق با استانداردهای ایران ISIRI 60705 یا استانداردهای جهانی IEC 05 60227 تولید شوند. برای سیم مفتولی مسی که از جنس مس آنیل شده با درصد خلوص بالاست، رعایت استانداردهای ملی شماره ISIRI 3084 برای ایران و استاندارد بین‌المللی IEC 60228 ضروری است.

 

ضخامت کابل مفتولی

کابل تک رشته معمولاً تا سطح مقطع 10 (قطر 10 میلی‌متر) استفاده می‌شود اما استفاده از قطر بیش 10 سانتی‌متر خیلی رایج نیست. کابل مفتولی تا سطح مقطع 10 میلی‌متر از جنس مسی و بیش از 10 میلی‌متر از جنس کابل آلومینیومی تولید می‌شود. بااینکه هادی مسی برای عبور جریان بهتر از هادی آلومینیومی است اما هادی مسی گران‌تر است.

در جدول زیر می‌توانید ضخامت این مدل کابل برق را مشاهده کنید:

سطح مقطع هادی (میلی‌متر مربع) تعداد رشته ضرب‌در قطر هر رشته تابیده‌شده (میلی‌متر)
1 1.13×1
1.2 1.38×1
2.5 1.78×1
4 2.25×1
6 2.76×1
10 3.75×1

کاربرد کابل مفتولی

کابل‌های تک‌هسته‌ای به دلیل استحکام بالا، مقاومت حرارتی خوب و ویژگی‌های ضدضربه، در کاربردهای بسیاری مورداستفاده قرار می‌گیرند. این کابل‌ها عمدتاً برای موارد زیر مصرف می‌شوند:

  • سیم‌کشی داخلی ساختمان (در بتن و آجرکاری)
  • مصارف صنعتی
  • دستگاه‌های برقی اعم از کنترل سوئیچ، رله، اتصالات داخلی و دیگر تجهیزات الکتریکی
  • تابلوهای برق
  • تولید و توزیع برق در نیروگاه‌ها
  • کابل‌کشی در لوله‌های خرطومی و ساده

کاربردهای کابل مفتولی

 

قیمت کابل مفتولی

قیمت کابل تک رشته به عوامل مختلف زیر وابسته است:

  • جنس هادی (مسی گران‌تر از آلومینیومی است)
  • کیفیت ساخت
  • برند سازنده
  • تولید داخل یا خارج
  • نرخ ارز و قیمت دلار
  • میزان عرضه و تقاضا

تولیدکنندگان معتبری که در ساخت کابل مفتولی فعال هستند، عبارتند از:

  • پاسارگاد
  • دامغان
  • البرز
  • مسین
  • پیشرو
  • سیمکو
  • خراسان
  • همدان
  • یزد
  • اعتماد

کلام آخر

کابل‌های مفتولی به‌نوعی از کابل‌ها گفته می‌شود که تنها دارای یک هسته هستند. این محصول در کاربردهای مختلف مانند ساختمان‌سازی، تابلوها فرمان، سیستم‌های انتقال و توزیع برق و دیگر صنایع به کار گرفته می‌شود. کابل تک‌رشته‌ای از استحکام خوبی برخوردار است اما انعطاف‌پذیری بالایی ندارد. همین ویژگی باعث شده است که در مناطق تنگ و کوچک کاربردی نباشد.

کابل‌های تک‌هسته‌ای ویژگی‌های مختص به خود را دارند اما مهم است که مشخصات کابل را با نیازهای خود تطبیق دهید. همچنین، ضروری است که در زمان خرید کابل مفتولی به دنبال یک تأمین‌کننده معتبر باشید تا بتوانید محصول باکیفیتی را خریداری کنید.